تغییرات اقلیم سبب افزایش ریسک خطر برای سلامتی انسان و سیستم های بهداشتی که مسئول حفظ امنیت و رفاه جامعه هستند، می شود. بیشترین خطرات سلامتی در آن دسته از جوامع و جمعیت­هایی رخ خواهد داد که در حال حاضر بر اثر بیماریهای مرتبط با اقلیم تحت تاثیر قرار دارند.

تأثیرات بهداشتی مستقیم و غیرمستقیم مرتبط با تغییرات اقلیم می تواند ناشی از افزایش دما، تغییر الگوهای بارندگی و همچنین وقایع شدید و دوره ای آب و هوایی باشد. خطراتی مانند گرما، خشکسالی و طوفان از تأثیرات مستقیم بهداشتی و قرار گرفتن در معرض عوامل بیماری زا، آلودگی هوا و آلودگی آب از تأثیرات غیرمستقیم تغیرات اقلیم است. افزایش سطح دی اکسید کربن، ضمن ایجاد تغییرات آب و هوایی، می­تواند سبب کاهش ارزش مواد مغذی در محصولات اساسی شود. این امر می­تواند امنیت غذایی را در بین برخی از جوامع، به ویژه کشورهای در حال توسعه کاهش دهد.

دستاوردهای که در دهه های اخیر برای سلامت جامعه جهانی حاصل شده است به دلیل اثرات محتمل تغییرات اقلیم در معرض خطر قرار گرفته اند. تلاش کشورها برای دستیابی به اهداف کلیدی توسعه پایدار (SDG) مطابق با برنامه دستورالعمل توسعه پایدار 2030، تحت تأثیر تغییرات اقلیم است و در نتیجه، میلیون ها نفر دیگر می­بایست در فقر زندگی کنند. (به عنوان مثال SDG 1 زندگی بدون فقر ؛ SDG 2 پایان گرسنگی ؛ SDG 3 سلامت و رفاه و SGD5  آب سالم و بهداشتی)

کشورهایی که ظرفیت سازگاری با شرایط را ندارند و دارای جمعیت آسیب پذیر (به عنوان مثال افراد بومی و کشاورز) هستند و در مناطقی خاص با چالش های جدی مانند خشکسالی روبرو می باشند، در برابر اثرات تغییرات اقلیم آسیب پذیرتر هستند. بنابراین، تغییرات اقلیم و محیط زیست نیازهای اساسی سلامتی انسان را مانند مسکن، آب سالم، کیفیت هوا و امنیت مواد غذایی را در معرض خطر قرار می دهد. طیف وسیعی از عوامل اجتماعی می توانند سبب تشدید اثرات بهداشتی ناشی ار تغییرات اقلیم و یا کمک به کاهش این اثرات با در نظر گرفتن مداخلات بهداشت عمومی شود. بسیاری از تأثیرات بهداشتی ناشی از تغییر و تحولات اقلیم را می توان با اقدامات اصلاحی مناسب کاهش داد و یا از وقوع آن جلوگیری کرد.  سازگاری بهداشتی را می­توان "فرایند طراحی، اجرا، نظارت و ارزیابی استراتژی­ها، سیاستها و اقدامات در نظر گرفته شده برای کاهش اثرات مرتبط با تغییرات اقلیم و استفاده از فرصتها" تعریف کرد.

مقامات و محققان امور بهداشتی از سطح بین المللی تا محلی، می توانند تهدیدهای جدی ناشی از تغییرات اقلیم برای سلامتی را تشخیص داده و برای کاهش تأثیرات فعلی و خطرات آینده اقدامات پیشگیرانه انجام می دهند. کارشناسان بهداشت محیط برای چندین دهه نقش مهمی در نظارت، کنترل کیفیت و سلامت محیط زیست انسان داشته اند و  در حال حاضر نیز نقش مهمی را به همان نسبت در مورد استراتژی ها و اقدامات سازگار برای محافظت از جوامع در برابر چالش های تغییر اقلیم ایفا می کنند.

اطلاعات مبتنی بر شواهد در خصوص خطرات فعلی و احتمالی مرتبط با سلامت، وضعیت جمعیت آسیب پذیر و گزینه های سازگاری قابل اجرا، مورد نیاز است تا افراد و جوامع را برای مقابله با اثرات سلامتی ناشی از تغییرات اقلیم آماده سازند.

این مستندات شامل شناسای راهکارهای خلاقانه برای استفاده صاحب نظران بهداشت محیط و بهداشت عمومی به منظور درک و پاسخگویی مناسب به اثرات شدیدتر و پیچیده تر تغییرات اقلیم در آینده می باشد. از اینرو ایجاد ظرفیت های بیشتر در راستای تسهیل ارزیابی در مقیاسهای محلی، ملی و بین المللی، سبب حمایت از تلاشهای مشترک برای محافظت از سلامتی در برابر خطرات فعلی و چالش های تغییر اقلیم در آینده خواهد شد.

ما کلیه سازمان های عضو، گروه های منطقه ای، همکاران دانشگاهی و اعضای وابسته و دولت های ملی را تشویق می کنیم تا برای جشن روز جهانی بهداشت محیط، اقدامات و برنامه های محلی ترتیب دهند. ما بطور خاص از دانشگاه ها و مدارس می خواهیم دانش آموزان خود را در تهیه فیلم های کوتاه درباره این موضوع مهم ترغیب و حمایت کنند.

Dr. Selva Mudaly

International Federation of Environmental Health

Translated by Mehdi Kamari