دکتر سید سعید هاشمی نظری، سالمندی را بخش طبیعی و ارزشمند چرخه زندگی دانست و افزود: سالمند شدن افراد نشان تحول در نظام سلامت و کیفیت زندگی است؛ تحولی که ضرورت بازنگری در سیاست‌ها، برنامه‌ها و ساختارهای ارائه خدمات را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

 

 وی شعار امسال هفته ملی سالمند «عصر زندگی طولانی‌تر، بازاندیشی در نظام‌ها برای زندگی بهتر» را تاکیدی برضرورت انطباق نظام‌ها و خدمات با واقعیت‌های نوین سالمندی  عنوان کرد و گفت: سالمندان را نباید صرفاً دریافت‌کننده خدمت دانست، بلکه آن‌ها اعضای فعال، توانمند، صاحب تجربه و سرمایه‌های اجتماعی هستند و ضروری است در سیاست‌گذاری ها نیز سالمندی به یک اولویت توسعه‌ای و اجتماعی تبدیل شود.

 

دکتر هاشمی نظری با اشاره به این که افزایش امید زندگی از دستاوردهای ارزشمند نظام سلامت است گفت: این دستاورد، مسئولیت ما را برای فراهم کردن شرایطی که سالمندان سال‌های بیشتری را با سلامت، استقلال، مشارکت و کرامت سپری کنند، افزایش می‌دهد.

 

  وی یادآور شد امروز باید برای جامعه‌ای آماده شویم که افراد بیشتری سالمندی را تجربه خواهند کرد، بنابراین لازم است نظام‌های سلامت، اجتماعی و حمایتی متناسب با این تغییرات جمعیتی توسعه یابند و زمینه برای زندگی سالم‌تر، مستقل‌تر و باکیفیت‌تر در سال‌های سالمندی فراهم شود.

 

دکتر هاشمی نظری پاسخگویی مناسب به نیازهای رو به رشد سالمندان را مستلزم تقویت زیرساخت‌های نظام مراقبت سالمندی عنوان کرد و یاداورشد افزایش پیچیدگی نیازهای سلامت سالمندان، همزمانی بیماری‌های مزمن، مشکلات عملکردی، اختلالات شناختی و روانی و مسائل اجتماعی، ضرورت بهره‌گیری از نیروهای تخصصی و آموزش‌دیده در  این حوزه  نظام سلامت را بیش از گذشته آشکار کرده است.

 

وی با اشاره به این که بسیاری از سالمندان، به‌ویژه سالمندان تنها، کم‌توان یا دارای محدودیت حرکتی، ممکن است امکان دسترسی آسان و مستمر به خدمات سلامت را نداشته باشند تاکید کرد مراقبت از سالمند نباید تنها به ارائه خدمت در زمان مراجعه محدود شود.

 

 به گفته وی توسعه مراقبت‌های فعال، پیگیری مستمر، خدمات مبتنی بر جامعه و در موارد لازم مراقبت در منزل می‌تواند نقش مهمی در کاهش نابرابری در دسترسی به خدمات و حفظ استقلال سالمندان داشته باشد.

 

معاون بهداشت دانشگاه  تصریح کرد تحقق سالمندی سالم و فعال تنها از مسیر نظام سلامت محقق نمی‌شود بلکه مأموریتی فرابخشی است که خانواده، جامعه، مدیریت شهری، دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌های مردم‌ نهاد، خیرین و ...  هر یک در ایجاد محیطی مناسب برای زندگی سالمندان و فراهم ساختن فرصت مشارکت آنان نقش دارند.

 

 وی خاطرنشان کرد توسعه جامعه و محیط ‌های دوستدار سالمند، حمایت از خانواده‌های مراقبت‌کننده و ایجاد فرصت برای حضور و مشارکت اجتماعی سالمندان، باید در کنار ارائه خدمات سلامت مورد توجه قرار گیرد.

 

دکتر هاشمی نظری  با تاکید  بر لزوم اجرایی سازی سند ملی سالمندان و مشخص شدن دقیق شرح وظائف متولیان امور سالمندان یادآور شد سلامت سالمندان صرفاً در مراکز درمانی و بهداشتی شکل نمی‌گیرد؛ تحقق جامعه دوستدار سالمند را  نیازمند همکاری هماهنگ میان نظام سلامت، مدیریت شهری، دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌های مردم‌نهاد، خیرین، بخش خصوصی و خانواده‌ها  است.

 

 وی با گرامیداشت هفته ملی سالمندان از تلاش‌های فعالان این عرصه در مسیر ارتقای سلامت و کیفیت زندگی سالمندان صمیمانه قدردانی کرد.

 

 

زنانه‌شدن سالمندی؛ ضرورت توجه به سلامت و کیفیت زندگی زنان سالمند

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشت نیز  افزایش جمعیت سالمندان و در کنار آن، زنانه‌شدن سالمندی را  به عنوان یکی از ابعاد مهم تحولات جمعیتی در سال‌های اخیر عنوان کرد و برلزوم توجه ویژه به نیازهای سلامت زنان در دوره سالمندی تاکید کرد.

 

 

دکتر حورا پوررجبعلی آستانه سلامت زنان سالمند را  حاصل مجموعه‌ای از عوامل جسمی، روانی، اجتماعی و اقتصادی عنوان کرد که در طول سال‌های زندگی بر یکدیگر اثر گذاشته‌اند.

 

وی خاطرنشان کرد با این نگاه با  سالمندی زنان را نمی‌توان صرفاً با افزایش سن و بروز بیماری تعریف کرد بلکه سلامت زنان باید از سال‌های پیش از سالمندی مخصوصا دوران جوانی و میانسالی آغاز شود و با تداوم مراقبت، پیشگیری از بیماری و ناتوانی و حفظ توانمندی در دوره سالمندی ادامه یابد.

 

این مدیر حوزه سلامت یادآور شد در خانواده‌های ایرانی، زنان در بسیاری از موارد نقش مهمی در مراقبت از اعضای خانواده بر عهده دارندکه  این نقش ممکن است حتی در دوره سالمندی نیز ادامه پیدا کند.

 

وی افزود این واقعیت که برخی زنان  سالمند همزمان در جایگاه دریافت‌کننده و ارائه‌دهنده مراقبت قرار دارند، توجه به  نیازها  و حمایت از آنان را دوچندان می‌کند.

 

دکتر آستانه تصریح کرد زنان سالمند ممکن است با مجموعه‌ای از چالش‌های سلامت از جمله بیماری‌های مزمن و چندبیماری، مشکلات اسکلتی ـ عضلانی، پوکی استخوان، خطر سقوط و کاهش توانایی‌های عملکردی مواجه باشند.

 

وی توجه به  تغذیه مناسب، فعالیت بدنی، پیشگیری از سقوط، سلامت روان، مصرف منطقی داروها و تشخیص زودهنگام بیماری‌ها، از محورهای مهم در حفظ سلامت و استقلال زنان سالمند عنوان کرد.

 

دکتر آستانه همچنین ضروت توجه به سلامت روان و وضعیت اجتماعی زنان سالمند را مورد تاکید قرار داد.

 

وی اظهار کرد  مراقبت از زنان سالمند نباید تنها به کنترل بیماری‌های جسمی محدود شود؛ تنهایی، از دست دادن همسر، کاهش ارتباطات اجتماعی و محدود شدن شبکه حمایت خانوادگی می‌تواند بر سلامت روان و کیفیت زندگی زنان سالمند تاثیر بگذارد از این رو لازم است ابعاد روانی و اجتماعی سلامت نیز در نظام مراقبت مورد توجه قرار گیرد.

 

مدیر جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشت با بیان این که  زنان به دلیل برخورداری از طول عمر بیشتر، سهم قابل توجهی از جمعیت سالمندان را تشکیل می‌دهند یادآور شد سلامت زنان سالمند با امنیت اجتماعی و اقتصادی آنان پیوندی جدی دارد و برنامه‌ریزی برای این گروه نیازمند همکاری فرابخشی است.

 

دکتر آستانه در خاتمه یادآور شد نگاه به زنان سالمند نباید صرفاً بر نیازها و آسیب‌پذیری‌ها متمرکز باشد. زنان سالمند بخشی از سرمایه اجتماعی جامعه‌ هستند؛ تجربه، دانش، مهارت‌های زندگی و ظرفیت آنان می‌تواند در خانواده، جامعه و در انتقال تجربه میان نسل‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

وی اظهار امیدواری کرد که با همکاری همه نهادهای ذیربط، تمامی سالمندان بتوانند این دوران را در شرایطی مبتنی بر سلامت، استقلال، امنیت، مشارکت اجتماعی، کرامت و کیفیت زندگی مطلوب سپری کنند. 

 

 

واحدهای بهداشتی چه خدماتی را به سالمندان ارایه می‌کند؟

   مهشید غنچه رییس گروه سلامت سالمندان معاونت بهداشت با معرفی خدمات ارایه شده به این گروه سنی گفت در حوزه بهداشت توجه به سلامت سالمندان در چارچوب رویکرد پیشگیری، مراقبت مستمر، حفظ توانمندی و ارتقای کیفیت زندگی دنبال می‌شود.

 

وی یادآور شد این خدمات  با بهره‌گیری از ظرفیت مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌های سلامت و خانه‌های بهداشت ویژه سالمندان ارائه می‌ شود.

 

به گفته وی خطرسنجی و مراقبت بیماری‌های قلبی و عروقی، دیابت، فشارخون بالا و اختلالات چربی خون، بررسی وضعیت تغذیه، بررسی خطر سقوط و اختلالات تعادل، شناسایی افسردگی و مشکلات سلامت روان همچنین تشخیص زودهنگام و غربالگری سرطان پستان و سرطان روده بزرگ بخشی از خدمات ارایه شده است.

 

وی ارایه آموزش‌ با محوریت شیوه زندگی سالم در دوران سالمندی، ویزیت پزشک و بررسی داروهای مصرفی سالمندان با هدف پیشگیری از تداخلات دارویی را  از دیگر خدمات  پیش‌بینی‌شده در نظام مراقبت سالمندان  عنوان کرد.

 

رییس گروه سلامت سالمندان معاونت بهداشت در اردامه به ارتقای برخی مراکز خدمات جامع سلامت به عنوان  مراکزدوستدار سالمند اشاره کرد  و گفت در این مراکز تلاش شده محیط و فرایند دریافت خدمات با نیازهای سالمندان سازگارتر باشد و خدمات سلامت با نگاهی جامع و فراتر از بیماری ارائه شود.

 

وی افزود دوستدار سالمند بودن یک مرکز سلامت، تنها به مناسب‌سازی فضای فیزیکی محدود نمی‌شود؛ این رویکرد به معنای آن است که سالمند در تمام مراحل دریافت خدمت، از دسترسی و ارتباط مناسب با کارکنان تا ارزیابی نیازها، دریافت مراقبت و پیگیری، مورد توجه قرار گیرد و محدودیت‌های جسمی، حسی، روانی و اجتماعی او در فرایند ارائه خدمت در نظر گرفته شود.

 

به گفته وی هدف از توسعه این مراکز ایجاد محیطی است که سالمند در آن با کرامت، احترام و استقلال خدمات دریافت کند؛ نیازهای او پیش از تبدیل شدن به مشکلات جدی شناسایی شود و ظرفیت‌های او برای ادامه یک زندگی سالم، فعال و مشارکت ‌محور مورد حمایت قرار گیرد.

 

   مهشید غنچه  یادآورشد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بر این باور است که تحقق سالمندی سالم و فعال، نیازمند همکاری خانواده، جامعه، شهرداری‌ها، سازمان‌های اجتماعی، خیریه‌ها و سایر دستگاه‌های مسئول است لذا در مسیر توسعه مراکز خدمات جامع سلامت دوستدار سالمند،  این مراکز با خانه های مشارکت مردم در سلامت برای رفع مشکلات سالمندان همکاری می‌کنند. 

 

برای مشاهده  لیست  مراکز خدمات جامع سلامت دوستدار سالمند اینجا کلیک کنید.