برنامه سلامت ميانسالان
اهميت برنامه:
جمعيت گروه سني ميانسالان در كشور بالاست واين جمعیت بطور روز افزونی در حال افزایش است ؛ بطوريكه قاعده پهن هرم سنی جمعیت در کشورهای جوان از جمله كشورما در سالهای آینده به گروههای سنی بالاتر تعلق خواهدگرفت.
بیماری در اين گروه بیشـترین فشار اجتماعي و اقتصادی را به جامــعه وارد می کند و به علت حضور ميانسالان در محيط هاي كاري بیشترین روزهای از دسـت رفته را ایجاد مي كند. بیماریها در این گروه سنی هم بر میزان در آمد زایی موثر است هم مي تواند در خصوص مسائل اجتماعي مشكلاتي ايجاد نمايد.
ميانسالان يا به عبارت ديگر والدين محور سلامت خانواده هستند و مرگ ومير و ناتواني ايشان همه ابعاد سلامت خانواده را تحت تاثير قرار مي دهد.خطرات تهدید کننده سلامتی اين گروه بر سلامت سایر گروههاي سنی در خانواده نیز موثر است.علاوه بر تاثير ناشي از سير طبيعي بيماريها در مجموعه خانواده به اين نكته نيز بايد توجه داشت كه با توجه به يادگيري رفتار در خانواده و نقش والدين در شبكه يادگيري اجتماعي ،آثار اين رفتارها بر جنبه هاي مختلف سلامت و بيماري وتاثير آن در فرهنگ رفتاري همه اعضاي خانواده كاملا مشخص است.
رسالت برنامه سلامت ميانسالان ارتقاء و حفظ سلامت كليه زنان ميانسال صرف نظر از مليت،مذهب،قوميت،محل سكونت و ...مي باشد.
بخشي از مشكلات سلامت ميانسالان به علت ناكافي بودن آگاهي زنان از اهميت توجه به روشهاي پيشگيري از ابتلا به اين معضلات ايجاد شده لذا در همه برنامه هاي ميانسالان آموزش گروه هدف از اصلي ترين فعاليت ها در نظر گرفته شده است. در عين حال اميد به زندگي در كشور در حال افزايش است بايد با اهميت دادن به سلامت ميانسالان از افزايش طول عمر همراه با سلامت کامل جسمی،اجتماعی و روانی حمایت كنيم .
برنامه هاي در حال اجرا جهت رسيدن به سلامت ميانسالان بدين شرح است.
برنامه کشوری سلامت بانوان ایرانی(سبا) به دو بخش سبای 1 (44- 25سالگی) و سبای 2(59- 45 سالگی) تقسیم شده است و برنامه سبای 2 از سال 91 در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی -مرکز بهداشت شمال در حال اجرا است.
برنامه سرطانهای شایع زنان شامل پاپ اسمیر و سرطان پستان با گروه هدف 65-20 سال که از دیر باز در نظام بهداشتی کشور انجام می شده است نیز کماکان ادامه دارد.
برنامه سلامت بانوان ايراني (سبا)
هدف كلي و دراز مدت برنامه ، كاهش موربيديتي و مورتاليتي و بهبود كيفيت زندگي هر يك از افراد گروه هدف و اهداف كوتاه مدت آن شامل ارتقاي شيوه زندگي ،پيشگيري و تشخيص زود هنگام عوامل خطر و بيماريهاي مهم و اولي در هر يك از افراد گروه هدف مي باشد كه دستيابي به آن از طريق استراتژي هاي زير طراحي شده است.
الف) آموزش به كاركنان در خصوص نحوه اجراي برنامه سبا
ب)اطلاع رساني به جامعه در خصوص اجراي برنامه سبا2 براي زنان ميانسال 59- 45 ساله
ج)تشكيل پرونده سبا براي مراجعين
د)افزايش آگاهي مراجعين در خصوص مشكلات سلامتي ايشان
ه)ارجاع و پيگيري در صورت لزوم طبق دستورالعمل
پيشگيري و تشخيص زودرس سرطان پستان
بروز سرطان پستان در حال افزايش است.با توجه به اينكه در صورت تشخيص و درمان صحيح و به موقع، اين بيماري قابل كنترل است. لذا مهمترين اقدام برنامه آموزش به جامعه هدف و تلاش جهت تشخيص زودرس مي باشد.
مهمترين اقدامات در جهت پيشبرد اهداف برنامه بدين شرح است.
الف)آموزش تئوري و عملي ماما هاجهت معاينه پستان
ب)آموزش نحوه انجام خود آزمائي پستان به مراجعين
ج) انجام معاينه كلينيكي پستان CBE)توسط ماماي دوره ديده
د) ارجاع به متخصصين مربوطه و بيمارستان
ه)پي گيري جهت ماموگرافي و سونوگرافي در صورت نياز
پيشگيري و تشخيص زودرس سرطان دهانه رحم
با توجه به اينكه سرطان دهانه رحم در مراحل اوليه تشخيص داده مي شود و در اين مراحل قابل درمان است، تاخير درتشخيص سرطان دهانه رحم فرصت طلائي درمان را از بين مي برد.
مهمترين اقدامات در جهت پيشبرد اهداف برنامه بدين شرح است.
الف)آمورش به كاركنان در خصوص مشاوره و نحوه گرفتن پاپ اسمير
ب) آموزش به بانوان در خصوص پيشگيري و تشخيص زودرس بيماري سرطان دهانه رحم
ج) انجام تست پاپ اسمير از زنان 20 تا 65 ساله
د) اقدام طبق دستورالعمل در خصوص پاپ اسمير هاي غير طبيعي