شنبه ٢٩ مرداد ١٤٠١ - 
EN AR
 

 

گروه تخصصی پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر:

 يکي از واحد هاي تابعه معاونت امور بهداشتي دانشگاه است که در راستاي هدف اصلي معاونت بهداشت يعني" حفظ و ارتقاء سلامت جامعه "  فعاليت مي کند .

اين واحد تعدادي از بيماريهاي که از طرف وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکي بعنوان بيماريهاي هدف  اعلام  شده است را در جمعيت تحت پوشش دانشگاه مورد مراقبت قرار مي دهد .

امروزه اهميت بيماريهاي غيرواگير برهمگان آشكار گرديده است. روزي نيست كه آمار تكان دهنده‌اي از افزايش شيوع اين گروه از بيماريها يا هزينه‌هاي سرسام‌ آور آن بدستمان نرسد.روند صعودي بروز و شيوع بيماريهاي غير واگير در كنار سوانح و حوادث عمدتاً ناشي از شيوه‌هاي جديد زندگي يا به عبارت ديگر زندگي صنعتي، شهرنشيني و مدرنيسم مي‌باشد .

خلاصه برنامه ها و اقداماتی که در قالب بیماری های غیرواگیر انجام می شود:

با توجه به موارد فوق الذكر خوشبختانه  برنامه‌هاي پيشگيري و كنترل بيماريهاي غيرواگير و حوادث از سالها پيش در كشورمان تهيه شده و اكنون در حال اجرا مي‌باشد. با توجه به توانايي‌هاي نظام سلامت در حال حاضر بمنظور پیشگیری و کنترل ، بيماريهايی مانند قلبي عروقي، ديابت، فشار خون، سرطان ها و ثبت سرطان،استئوپروز ،اسم و COPD، تالاسمي، هيپوتيروئيدي مادر زادي وساير بيماريهاي ژنتيك مثل فنيل كتونوري و G6PD،سندرم داون و بیماری های متابولیک ارثی در غالب برنامه های ابلاغی کشوری در حال اجرا هستند.

·         برنامه ایراپن به مجموعه ایی از مداخلات اساسی بیماری های غیرواگیر در مراقبت های اولیه در ایران گفته می شود که بر مبنای پیشگیری و کنترل 4 بیماری مهم (بیماری های قلبی و عروقی، دیابت، آسم و مزمن تنفسی و سرطان ها)  و 4 عامل خطر منتسب(تغذیه نامناسب، مصرف الکل، دخانیات و کم تحرکی) مطابق پروتکل WHO-PEN  طراحی شده است.

o       خطرسنجی با هدف پيشگيري از بيماريهاي قلبي عروقي و مرگ زودرس ناشی از آن و به منظور پيشگيري و كنترل بیماری فشارخون بالا و ديابت می باشد و از اجزای ایراپن است.

o       در برنامه غربالگری و تشخیص زودهنگام سرطان های روده بزرگ، سینه و سرویکس تمرکز اصلی برنامه بر آمادگی PHC برای شناسایی بیماران پرخطر (سابقه مثبت خانوادگی و ...) و دارای علایم مشکوک و ارجاع به موقع آن ها به سطح دو است.

o       مراقبت بیماران مبتلا به آسم و copd که از آنجایی که آسم يك بيماري مزمن است وتاكنون راه حلي براي ريشه كن كردن آسم پيدا نشده است‌ هدف از اجرای برنامه این است که بیماری را به شكلي درمان و كنترل كرده تا از بروز علائم و حملات آن پيشگيري شود.

·         اجراي برنامه كشوري نظام مراقبت عوامل خطر موثر بيماريهاي غيرواگير، اين برنامه معمولا هر 5 سال یکبار با روش گام به گام سازمان جهاني بهداشت طراحي شده و دراين فرايند مرحله اي ، با جمع آوري اطلاعاتي در زمينه عوامل خطر موثر و كليدي به كمك پرسشنامه ( گام اول) آغاز مي شود . اين روند با معاينات فيزيكي ساده ادامه يافته ( گام دوم) و سپس  توصيه به جمع آوري نمونه هاي خوني براي ارزيابي بيوشيميايي مي شود ( گام سوم).

·         برنامه غربالگری نوزادان از سال 1384 با غربالگری بیماری کم کاری تیروئید در کشور آغاز به کار کرد در سال 1386 غربالگری بیماری های فنیل کتونوری و نقص آنزیم G6PD نیز به آن افزوده شد. از اواخر سال 1396 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی به عنوان یکی از دانشگاه های پایلوت، غربالگری بیماری های متابولیک ارثی را نیز در دستور کار خود قرار داد و اکنون نوزادان از نظر ابتلا به 53 بیماری متابولیک ارثی نیز مورد غربالگری قرار می گیرند. با تشخیص و درمان زودرس این بیماری ها می توان از عوارض جبران ناپذیری نظیر عقب ماندگی ذهنی و یا مرگ ناگهانی در شیرخوارگی جلوگیری کرد. همچنین با شناسایی بیماران متابولیک ارثی و انجام مراقبت ها و آزمایشات ژنتیک می توان از بروز فرزند مبتلای بعدی در خانواده جلوگیری نمود.

·         ادغام برنامه‌ي پيشگيري از بروز بتا تالاسمي ماژور نمونه‌اي از ادغام خدمات ژنتيك در نظام سلامت است كـه نظير هـر برنـامه‌ي ژنتيك ديگر بـراي ارائه‌ در سطح جامعه، به ابزارهـاي اصلي نيازدارد. در اين برنامه آموزش ويـژه‌ي گرو‌ه‌هاي هدف در قالب يك سيستم كه بر آموزش گروه‌هاي جوان در آستانه‌ي ازدواج تأكيد دارد در نظام سلامت ادغام شده‌است و سالانه به‌انجام مي‌رسد. آزمايشگاه‌هـاي غربـالگري ناقلين تالاسمي در كشور در قالب يك شبكه برنامه‌ريزي شده‌اند. براساس ميزان جمعيت در شهرها، آزمايشگاه‌هاي خصوصي و دولتي كه امكانات لازم براي انجام آزمايش‌هاي غربالگري تـالاسمي را دارنـد و اجـراي دستورالعمل‌هـاي كشـوري پيشگيـري از تالاسمي را پذيرفته‌انـد، با الگوي كلي آموزش از مركز به محيط، آموزش‌هاي كنترل كيفي دوره اي را طي ‌مي‌نمايند. اين آزمايشگاه‌ها در قالب يك شبكه سازماندهي شده و ارزيابي دوره‌اي مي‌شونـد. آموزش هاي آزمايشگاه هاي غربالگري از طريق آزمايشگاه هاي مرجع سلامت و ادارات تابعه آنها در مراكز استان هاي كشور به انجام مي رسد. در برنامه‌ي كشوري پيشگيري از تالاسمي، زوج‌ها بعد از مراجعه به دفترخانه براي ثبت ازدواج، به آزمايشگاه‌هاي غربالگري تالاسمي ارجـاع داده‌ مي‌شونـد. آزمايشگاه بعد از انجـام مـرحله‌هـاي 1، 2 و 3 الگوريتم كشوري آزمايش‌هاي تالاسمي، نتايج آزمايش‌هاي انجام‌شده را بـراي تفسير به تیم مشاوره ژنتيك ارجاع‌مي‌دهد. در تيم مشاوره، پـزشك مسئول تفسير آزمايش‌هـا است و اين تفسير براسـاس الگوريتم كشوري شناسایی زوج های ناقل تالاسمي صورت‌مي‌گيرد.

 

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 6102
 بازدید امروز : 596
 کل بازدید : 21765197
 بازدیدکنندگان آنلاين : 3
 زمان بازدید : 2.95
معاونت امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی  شهید بهشــتی
آدرس : تهران - تقاطع خيابان جمهوري اسلامي و خيابان حافظ (نقشه گوگل)

تلفن : 66707636-66700512- 021

پست الکترونیک : doh.feedback@sbmu.ac.ir